Service
Winkelwagen
Menu
5% extra korting op snacks en speelgoed met code BLACKFRIDAY Lees meer

Schildpad

De Schildpad (Testudines) is een reptiel dat wereldwijd voorkomt in verschillende leefgebieden. Schildpadden worden doorgaans onderverdeeld in drie groepen: landschildpadden, zoetwaterschildpadden en zeeschildpadden. Binnen deze groepen bestaan verschillende soorten, elk met hun eigen kenmerken en leefomgeving. Afhankelijk van de soort leven schildpadden in droge graslanden, bossen, moerassen, rivieren of zeeën. Veel schildpadden zijn overdag actief en brengen een deel van hun tijd door op zonnige plekken waar ze hun lichaamstemperatuur kunnen reguleren. Het karakter en gedrag verschillen per soort en individu, maar schildpadden hebben over het algemeen behoefte aan een rustige omgeving en voldoende ruimte om hun natuurlijke gedrag te vertonen. Niet alle soorten zijn geschikt om als huisdier te houden en sommige soorten stellen hoge eisen aan hun verzorging. In gevangenschap is het belangrijk om de natuurlijke leefomgeving van de Schildpad zo goed mogelijk na te bootsen, met voldoende bewegingsruimte, geschikte temperatuurzones, UVB-verlichting en een passende inrichting. Zo voorzie je in de basisbehoeften en ondersteun je een goede conditie en het welzijn van je dier.

Schildpad

Kenmerken

Land van herkomst: Afrika, Azië, Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Oceanië
Ook wel bekend als: Testudines, Chelonia
Lichaamsbouw: Een stevig lichaam met een hard schild, vier poten of vinvormige ledematen, een relatief korte staart en een kop die bij veel soorten in het schild kan worden teruggetrokken.
Gewicht: <1kg - 500 kg
Levensverwachting: 20 - 80 jaar
Gezondheidsrisico's: Schildproblemen, metabolic bone disease (MBD) luchtweginfecties, parasieten, vitaminetekorten en aandoeningen door onjuiste temperatuur, UVB-verlichting, luchtvochtigheid of voeding.
Voedingstype: Herbivoor, carnivoor of omnivoor. Afhankelijk van de soort eten schildpadden planten, groenten, insecten, vissen en andere kleine waterdieren.
Activiteitsperiode: Vooral overdag actief, maar sommige soorten zijn ook tijdens de schemering of ’s nachts actief.
Kleur: Vaak bruine, groene, grijze of zwarte tinten. Het schild kan effen gekleurd zijn of patronen van vlekken, strepen en lichte of donkere vlakken vertonen.

Profiel

Activiteit
Tamheid
Verzorgingsgemak
Ruimtebehoefte
Omgevingsgevoeligheid
Voedingsbehoefte

Populaire producten voor de Schildpad

Oorsprong

Schildpadden komen van nature voor in Afrika, Azië, Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Oceanië. Afhankelijk van de soort leven ze in droge graslanden, bossen, moerassen, rivieren, meren of zeeën. Landschildpadden leven voornamelijk op het land, terwijl zoetwaterschildpadden veel tijd in en rondom het water doorbrengen. Zeeschildpadden leven vrijwel hun hele leven in zee en komen alleen aan land om eieren te leggen. Schildpadden zijn aangepast aan verschillende klimaatomstandigheden en maken gebruik van zonlicht om hun lichaamstemperatuur te reguleren. In koudere periodes houden sommige soorten een winterrust, waarbij hun activiteit en stofwisseling sterk afnemen.

Uiterlijk en gedrag

Het uiterlijk van schildpadden varieert per soort, maar ze hebben over het algemeen een stevig lichaam met een hard schild dat bescherming biedt tegen vijanden. Het schild bestaat uit een rugschild en een buikschild, die met elkaar verbonden zijn. Kenmerkend zijn de stevige poten met klauwen bij landschildpadden en de zwemvliezen of vinvormige ledematen bij water- en zeeschildpadden. De kleur varieert van bruine, groene en grijze tinten tot zwarte of geelachtige patronen. Veel schildpadden zijn overdag actief en besteden tijd aan zonnen om hun lichaamstemperatuur op peil te houden. Landschildpadden bewegen zich voornamelijk over de grond, terwijl water- en zeeschildpadden een groot deel van hun tijd zwemmend in het water doorbrengen. Het gedrag verschilt per soort en individu, maar schildpadden kunnen territoriaal zijn en hebben behoefte aan voldoende ruimte en rust. Net als andere reptielen vervellen schildpadden. Een geschikte leefomgeving en goede verzorging ondersteunen een gezonde huid en een goede conditie van het schild.

Alles over de Schildpad

Welke schildpadsoorten bestaan er?

Schildpadden worden doorgaans onderverdeeld in drie groepen: landschildpadden, zoetwaterschildpadden en zeeschildpadden. Binnen deze groepen bestaan honderden verschillende soorten, elk met hun eigen kenmerken, uiterlijk en leefomgeving. Hieronder staan enkele bekende schildpadsoorten:

  • Griekse Landschildpad
  • Russische Vierteenschildpad
  • Europese Moerasschildpad
  • Roodwangschildpad
  • Geelwangschildpad
  • Muskusschildpad
  • Chinese Driekielschildpad
  • Groene Zeeschildpad
  • Lederschildpad

Hoe oud wordt een Schildpad?

Hoe oud een Schildpad wordt, verschilt sterk per soort en leefomgeving. Veel schildpadden worden tussen de 20 en 80 jaar oud, maar sommige soorten kunnen meer dan 100 jaar leven. Vooral grote landschildpadden staan bekend om hun hoge levensverwachting. Kleinere soorten, zoals bepaalde zoetwaterschildpadden, worden doorgaans minder oud. In gevangenschap spelen goede voeding, voldoende ruimte, geschikte temperatuurzones en UVB-verlichting een belangrijke rol bij de gezondheid en levensverwachting. Met de juiste verzorging kunnen veel schildpadden tientallen jaren oud worden.

Welke Schildpad is geschikt als huisdier?

Niet alle schildpadsoorten zijn geschikt om als huisdier te houden. Veel gehouden soorten zijn onder andere de Griekse Landschildpad, de Russische Vierteenschildpad en de Muskusschildpad. Welke soort het beste past, hangt af van de beschikbare ruimte, ervaring en mogelijkheden om de juiste leefomgeving te bieden. Landschildpadden hebben behoefte aan voldoende bewegingsruimte en een geschikte temperatuur, terwijl zoetwaterschildpadden een ruim aquarium met een zwemgedeelte en droge rustplek nodig hebben. Zeeschildpadden leven in het wild en mogen niet als huisdier worden gehouden. Sommige schildpadsoorten kunnen tientallen jaren oud worden en vragen daarom om langdurige verantwoordelijkheid. Daarnaast gelden voor bepaalde soorten wettelijke beperkingen. Het is daarom belangrijk om vooraf goed te onderzoeken welke soort je mag houden en welke verzorging deze nodig heeft.

Wat is Metabolic Bone Disease (MBD)?

Metabolic Bone Disease (MBD) is een veelvoorkomende aandoening bij reptielen zoals de Schildpad, die ontstaat door een tekort aan calcium, vitamine D3 of onvoldoende UVB-licht. Deze drie factoren zijn met elkaar verbonden: zonder voldoende UVB-licht kan het lichaam geen vitamine D3 aanmaken, en zonder vitamine D3 kan calcium niet goed worden opgenomen.

Een tekort aan calcium verzwakt het skelet en tast de botstructuur aan. De eerste tekenen van MBD zijn vaak subtiel:

  • Een zachte onderkaak
  • Trillingen in de poten
  • Minder eetlust
  • Sloom gedrag
  • In een later stadium kunnen vervormingen van het skelet, scheve poten of ruggengraat, en zelfs breuken optreden.

MBD kan worden voorkomen door de UVB-verlichting regelmatig te vernieuwen (meestal om de 6 tot 12 maanden), voldoende calcium- en vitaminesupplementen te geven en te zorgen voor een juiste temperatuur en voedingsevenwicht. Een goed afgesteld terrarium en een uitgebalanceerd dieet zijn dus essentieel om deze aandoening te voorkomen.

Wat eet een Schildpad?

Wat een Schildpad eet, verschilt per soort en leefomgeving. Landschildpadden zijn voornamelijk planteneters en voeden zich met grassen, bladeren, kruiden en andere planten. Veel zoetwaterschildpadden zijn alleseters en eten zowel plantaardig voedsel als insecten, wormen, vissen en andere kleine waterdieren. Zeeschildpadden eten afhankelijk van de soort onder andere zeegras, algen, kwallen en kleine zeedieren.

In gevangenschap is het belangrijk om de voeding af te stemmen op de specifieke schildpadsoort. Een gevarieerd dieet met de juiste verhouding tussen calcium en fosfor helpt voedingstekorten en botproblemen, zoals metabolic bone desease (MBD), te voorkomen. Afhankelijk van de soort en de voeding kan een calcium- of vitaminesupplement nodig zijn. Ook moet er altijd voldoende vers drinkwater beschikbaar zijn.

Kan een Schildpad bijten?

Ja, een Schildpad kan bijten, hoewel dit per soort en individu verschilt. Schildpadden hebben geen tanden, maar beschikken over een sterke, scherpe hoornsnavel waarmee ze voedsel kunnen afbijten. Sommige soorten kunnen hiermee een pijnlijke beet veroorzaken. Schildpadden bijten voornamelijk wanneer ze zich bedreigd voelen, gestrest zijn of vingers verwarren met voedsel. Het is daarom belangrijk om een Schildpad rustig te benaderen en onnodig aanraken te vermijden. Zo voorkom je stress en verklein je de kans op bijtincidenten.

Waarom mag je een Schildpad niet aanraken?

Een Schildpad mag je wel aanraken, maar het is belangrijk om dit zo veel mogelijk te beperken. Schildpadden zijn van nature geen knuffeldieren en kunnen stress ervaren wanneer je regelmatig worden opgepakt of aangeraakt. Vooral onverwachte bewegingen en verkeerd vasthouden kunnen ervoor zorgen dat een Schildpad zich bedreigd voelt. Daarnaast kunnen schildpadden bacteriën, zoals Salmonella, bij zich dragen die schadelijk kunnen zijn voor mensen. Het is daarom belangrijk om na contact met een Schildpad altijd goed te handen te wassen. Raak een Schildpad alleen aan wanneer dit nodig is, bijvoorbeeld voor een gezondheidscontrole of het schoonmaken van het verblijf.

Verzorging en huisvesting van de Schildpad

De verzorging van een Schildpad vraagt om een ruime en doordachte inrichting die aansluit bij de natuurlijke leefwijze van de soort. Landschildpadden hebben behoefte aan voldoende bewegingsruimte en een verblijf met geschikte schuilplekken en temperatuurzones. Zoetwaterschildpadden hebben daarentegen een ruim aquarium of aquaterrarium nodig met voldoende zwemruimte en een droge plek om te rusten en op te warmen. Het verblijf moet groot genoeg zijn om natuurlijk gedrag mogelijk te maken en verschillende temperatuurzones te creëren. Een geschikte leefomgeving draagt bij aan de activiteit, gezondheid en het algemene welzijn van de Schildpad.

Temperatuur en verlichting

Schildpadden zijn koudbloedig en afhankelijk van hun omgeving om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Binnen het verblijf moeten verschillende temperatuurzones aanwezig zijn, waaronder een warme plek om te zonnen en een koelere zone. De juiste temperaturen verschillen per soort en moeten regelmatig gecontroleerd worden. Verlichting wordt doorgaans 10 tot 12 uur per dag gebruikt om een natuurlijk dag- en nachtritme te ondersteunen. UVB-verlichting is voor veel gehouden schildpadsoorten essentieel, omdat dit helpt bij de aanmaak van vitamine D3 en de opname van calcium. Dit ondersteunt een gezonde botontwikkeling en helpt aandoeningen zoals metabolic bone disease (MBD) te voorkomen. Gebruik een betrouwbare thermostaat om warmtebronnen veilig te regelen.

Inrichting

De inrichting van het verblijf moet aansluiten bij de natuurlijke leefomgeving van de Schildpad. Landschildpadden hebben behoefte aan een geschikte bodembedekking, schuilmogelijkheden en voldoende ruimte om te lopen en te graven. Voor zoetwaterschildpadden is een ruim watergedeelte belangrijk, aangevuld met een goed bereikbare, droge zonneplek. Kies materialen die veilig zijn en eenvoudig te reinigen. De bodembedekking en luchtvochtigheid moeten worden afgestemd op de behoeften van de specifieke soort. Landschildpadden moeten altijd toegang hebben tot vers drinkwater, terwijl bij zoetwaterschildpadden een goede waterkwaliteit en geschikte filtratie belangrijk zijn.

Verzorging

Een goede verzorging van de Schildpad bestaat uit het onderhouden van een schoon verblijf en het regelmatig controleren van de gezondheid. Schildpadden vervellen hun huid geleidelijk en bij sommige soorten laten ook de buitenste hoornlagen van het schild los. Een geschikte luchtvochtigheid en goede leefomstandigheden ondersteunen een gezonde huid en schildontwikkeling. Verwijder dagelijks ontlasting en voedselresten, ververs het drinkwater en controleer bij waterschildpadden regelmatig de waterkwaliteit. Daarnaast is het belangrijk om het schild, de huid, de ogen en de lichaamsconditie regelmatig te controleren. Door ook het gedrag en de eetlust in de gaten te houden, kun je veranderingen tijdig signaleren en de gezondheid van je Schildpad ondersteunen.

Reptielen en de dierenarts: Waar kun je terecht met je slang, schildpad of hagedis?

Reptielen en amfibieën zijn bijzondere huisdieren die een compleet andere verzorging nodig hebben dan honden of katten. Ze stellen unieke eisen aan hun omgeving, voeding en gezondheid en dat geldt ook als er medische zorg nodig is. Maar wat doe je als je baardagame ineens niet meer eet, of als je schildpad een wondje heeft? Kun je dan gewoon naar de dierenarts? In deze blog lees je waarom het belangrijk is om een dierenarts met kennis van reptielen en amfibieën te vinden, en hoe het zit met verzekeringen voor deze exotische huisdieren.

Leguaan op een tak

Soorten reptielen: welke reptielen zijn er?

Reptielen zijn fascinerende dieren die al miljoenen jaren op onze planeet rondlopen. Ze behoren tot de koudbloedige gewervelde dieren en hebben een geschubde huid, leggen meestal eieren en zijn afhankelijk van hun omgeving om hun lichaamstemperatuur te regelen. Reptielen zijn populair als huisdier, maar ook in het wild zijn ze enorm gevarieerd. In deze blog lees je welke soorten reptielen er zijn en wat hun belangrijkste kenmerken zijn.

Vrouw houdt Baardagaam vast

De positieflijst voor reptielen en amfibieën: wat is er bekend?

Als je overweegt een reptiel of amfibie als huisdier te houden, is het belangrijk om te weten welke regels daarvoor gelden. Je wilt immers zeker weten dat je jouw huisdier op een verantwoorde manier aanschaft én verzorgt. In Nederland bestaat er al een positieflijst voor zoogdieren, maar voor reptielen en amfibieën is zo’n lijst er op dit moment (nog) niet. Deze is sinds 2025 wel in ontwikkeling. Vanuit stichting AAP wordt zelfs gekeken naar de mogelijkheden voor een Europese positieflijst. Toch zijn er wél regels waar je rekening mee moet houden, vooral als het gaat om beschermde of bedreigde diersoorten. In deze blog leggen we uit wat je moet weten over wet- en regelgeving, waaronder de CITES-overeenkomst, en waarom goede voorbereiding essentieel is bij de aanschaf van een reptiel of amfibie.

Meer tips