5% korting op manden en kussens met code HERFST! Lees meer

Waterschildpad

De Waterschildpad is een reptiel dat behoort tot de orde van de schildpadden (Testudines). Waterschildpadden vormen geen afzonderlijke familie, maar omvatten verschillende soorten die voornamelijk in en rondom het water leven. Afhankelijk van de soort komen waterschildpadden voor in uiteenlopende leefgebieden, zoals rivieren, meren, vijvers en moerassen. Veel waterschildpadden leven in zoet water en hebben zowel water als droge plekken nodig om te rusten en op te warmen. Veel waterschildpadden zijn overdag actief en brengen een groot deel van hun tijd door met zwemmen, voedsel zoeken en zonnen. Als koudbloedige dieren zijn ze afhankelijk van de temperatuur van hun omgeving om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Het gedrag kan per soort en individu verschillen. Sommige waterschildpadden zijn actief en nieuwsgierig, terwijl andere soorten zich vaker terugtrekken of verschuilen. In gevangenschap is het belangrijk om de natuurlijke leefomgeving van de Waterschildpad zo goed mogelijk na te bootsen, met voldoende zwemruimte, schoon water, een geschikte watertemperatuur, een droge zonneplek en passende UVB-verlichting. Zo voorzie je in de basisbehoeften en ondersteun je een goede conditie en het welzijn van je dier.

Kenmerken

Land van herkomst: Noord- en Zuid-Amerika, Europa, Azië, Afrika en Australië

Ook wel bekend als: Moerasschildpad

Lichaamsbouw: Een gestroomlijnde lichaamsbouw met een relatief plat schild dat het zwemmen vergemakkelijkt. De poten hebben doorgaans zwemvliezen en scherpe klauwen.

Gewicht: 200 - 2.000 g

Levensverwachting: 20 - 50 jaar

Gezondheidsrisico's: Schildinfecties, calcium- en vitaminetekorten, metabole botaandoeningen (MBD), luchtweginfecties en gezondheidsproblemen door slechte waterkwaliteit of onjuiste voeding.

Voedingstype: Omnivoor of carnivoor, afhankelijk van de soort. Waterschildpadden eten onder andere waterplanten, insecten, wormen, weekdieren en kleine vissen.

Activiteitsperiode: Vooral overdag actief, maar sommige soorten zijn ook tijdens de schemering of nacht actief. Veel soorten zonnen regelmatig om zich op te warmen.

Kleur: Verschilt per soort, vaak groen, olijfbruin, donkerbruin of zwart met strepen, vlekken of patronen op het schild en de huid. De huid is bedekt met schubben.

Profiel

Activiteit

Tamheid

Verzorgingsgemak

Ruimtebehoefte

Omgevingsgevoeligheid

Voedingsbehoefte

Populaire producten voor de Waterschildpad

Oorsprong

Waterschildpadden komen van nature voor in Noord- en Zuid-Amerika, Europa, Azië, Afrika en Australië. Afhankelijk van de soort leven ze in rivieren, meren, vijvers, moerassen en andere waterrijke gebieden. Veel waterschildpadden leven voornamelijk in zoet water en maken gebruik van zonnige plekken, zoals oevers, stenen en boomstammen die uit het water steken, om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Bij gevaar of ongunstige temperaturen zoeken ze beschutting onder water, tussen waterplanten of in de modder. Door hun verspreiding over verschillende leefgebieden hebben waterschildpadden zich aangepast aan uiteenlopende klimaatomstandigheden.

Uiterlijk en gedrag

Het uiterlijk van waterschildpadden varieert per soort, maar veel soorten hebben een gestroomlijnde lichaamsbouw met een relatief plat schild dat het zwemmen vergemakkelijkt. De poten zijn vaak voorzien van zwemvliezen en scherpe klauwen, waarmee ze zich zowel in het water als op het land kunnen voortbewegen. De kleur van het schild varieert van groen en olijfbruin tot donkerbruin en zwart, vaak met strepen of vlekken. Veel waterschildpadden zijn overdag actief en besteden een groot deel van hun tijd aan zwemmen, voedsel zoeken en zonnen om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Bij verstoring trekken ze zich vaak terug in het water. Waterschildpadden vervellen regelmatig, waarbij de buitenste huidlaag geleidelijk loslaat. Bij veel soorten worden ook de hoornplaten van het schild regelmatig vernieuwd, waarbij de oude platen loslaten en plaatsmaken voor een nieuwe laag.

Alles over de Waterschildpad

Welke waterschildpad soorten bestaan er?

Binnen de groep van waterschildpadden bestaan duidelijke verschillen in formaat, leefgebied en uiterlijk. Hieronder staan enkele bekende soorten die als huisdier gehouden worden of in het verleden werden gehouden:

Geelwangschildpad
Geelbuikschildpad
Roodwangschildpad
Muskusschildpad
Chinese Driekielschildpad

Welke groenten mag een waterschildpad eten?

Waterschildpadden die plantaardig voedsel eten, kunnen onder andere andijvie, romaine sla, courgette, pompoen en in beperkte hoeveelheden wortel krijgen. Ook geschikte waterplanten kunnen onderdeel zijn van het dieet. Was de groenten goed en bied ze rauw en in kleine, hapklare stukken aan. Vermijd ui, knoflook en rabarber. De hoeveelheid plantaardige voeding hangt af van de soort en leeftijd van de Waterschildpad, omdat niet alle soorten dezelfde voedingsbehoeften hebben.

Hoe lang kan een Waterschildpad zonder water?

Hoe lang een Waterschildpad zonder water kan, verschilt per soort, leeftijd en omgevingstemperatuur. Veel waterschildpadden kunnen enkele uren op het droge doorbrengen, bijvoorbeeld om te zonnen of rusten. Sommige soorten kunnen langer buiten het water blijven, maar langdurige droogte kan leiden tot uitdroging en gezondheidsproblemen. Waterschildpadden hebben daarom altijd toegang nodig tot een geschikt watergedeelte. Zorg ervoor dat de Waterschildpad zelf kan kiezen wanneer hij het water verlaat of weer ingaat.

Wat is Metabolic Bone Disease (MBD)?

Metabolic Bone Disease (MBD) is een veelvoorkomende aandoening bij reptielen zoals de Waterschildpad, die ontstaat door een tekort aan calcium, vitamine D3 of onvoldoende UVB-licht. Deze drie factoren zijn met elkaar verbonden: zonder voldoende UVB-licht kan het lichaam geen vitamine D3 aanmaken, en zonder vitamine D3 kan calcium niet goed worden opgenomen.

Een tekort aan calcium verzwakt het skelet en tast de botstructuur aan. De eerste tekenen van MBD zijn vaak subtiel:

Een zachte onderkaak
Trillingen in de poten
Minder eetlust
Sloom gedrag
In een later stadium kunnen vervormingen van het skelet, scheve poten of ruggengraat, en zelfs breuken optreden.

MBD kan worden voorkomen door de UVB-verlichting regelmatig te vernieuwen (meestal om de 6 tot 12 maanden), voldoende calcium- en vitaminesupplementen te geven en te zorgen voor een juiste temperatuur en voedingsevenwicht. Een goed afgesteld terrarium en een uitgebalanceerd dieet zijn dus essentieel om deze aandoening te voorkomen.

Wat eet een Waterschildpad?

Wat een Waterschildpad eet, verschilt per soort. Veel soorten zijn alleseters en voeden zich in het wild met waterplanten, insecten, wormen, weekdieren en kleine vissen. Sommige soorten eten voornamelijk dierlijk voedsel, terwijl andere soorten meer plantaardig voedsel eten. Ook de leeftijd kan invloed hebben op de voedingsbehoefte.

In gevangenschap bestaat de voeding uit een gevarieerd dieet met speciaal schildpaddenvoer, zoals voersticks en pellets, aangevuld met bijvoorbeeld gedroogde garnalen, vlokreeftjes, sprinkhanen, ansjovis en geschikte plantaardige voeding. Het is belangrijk om te zorgen voor voldoende variatie en een goede calcium-fosforverhouding om tekorten en botproblemen (MBD) te voorkomen. Indien nodig kan een calcium- en vitaminesupplement worden toegevoegd. Vers drinkwater dient altijd beschikbaar te zijn.

Wat mag een Waterschildpad niet eten?

Waterschildpadden mogen geen bewerkte voedingsmiddelen voor mensen eten, zoals brood, vleeswaren en gekruid of gezouten voedsel. Ook rauw vlees van zoogdieren en zuivelproducten zijn ongeschikt. Vermijd daarnaast wilde insecten en vissen uit de natuur, omdat deze parasieten of schadelijke stoffen kunnen bevatten. Geef ook niet te veel gedroogde garnalen of andere eiwitrijke snacks, omdat een eenzijdig dieet kan leiden tot voedingstekorten. Zorg altijd voor een gevarieerd voedingspatroon dat aansluit bij de soort en leeftijd van de Waterschildpad.

Mag je een Waterschildpad als huisdier houden?

In Nederland mogen verschillende waterschildpadden als huisdier worden gehouden, waaronder de Muskusschildpad, Chinese Driekielschildpad en Mississippi-kaartschildpad. Voor bepaalde soorten gelden echter wettelijke beperkingen. Sinds 2016 staan de Roodwangschildpad, Geelwangschildpad en Geelbuikschildpad op de Europese Unielijst van invasieve exoten. Hierdoor mogelijk deze soorten niet meer worden verhandeld, gekweekt of als nieuw huisdier worden aangeschaft. Waterschildpadden die al vóór de invoering van het verbod als huisdier werden gehouden, mogen onder bepaalde voorwaarden bij hun eigenaar blijven. Controleer daarom altijd welke regels gelden voordat je een Waterschildpad aanschaft.

Verzorging en huisvesting van de Waterschildpad

De verzorging van een Waterschildpad vraagt om een ruim en goed ingericht verblijf dat aansluit op de natuurlijke leefomgeving van de soort. Veel waterschildpadden leven voornamelijk in het water en hebben behoefte aan voldoende zwemruimte, schuilplekken en een droge plek om te zonnen. Een geschikt aquaterrarium moet groot genoeg zijn om vrij te kunnen zwemmen en verschillende temperatuurzones te creëren. Voldoende waterdiepte en een krachtig waterfilter zijn belangrijk voor een geschikte leefomgeving. Zorg daarnaast voor een goed bereikbare zonneplek waar de Waterschildpad volledig uit het water kan komen om op te warmen en te drogen.

Temperatuur en verlichting

Waterschildpadden zijn koudbloedig en afhankelijk van hun omgeving om hun lichaamstemperatuur te reguleren. Zowel de watertemperatuur als de temperatuur op de droge zonneplek moeten worden afgestemd op de soort. Een geschikte aquariumverwarming helpt om het water op de juiste temperatuur te houden, terwijl een warmtelamp zorgt voor een warme zonneplek. Verlichting wordt bij veel soorten ongeveer 10 tot 12 uur per dag gebruikt om een natuurlijk dag- en nachtritme te ondersteunen. UVB-verlichting is belangrijk voor de aanmaak van vitamine D3, dat nodig is voor een goede calciumopname en een gezonde ontwikkeling van het schild en de botten. Controleer de temperaturen regelmatig met geschikte thermometers en gebruik waar nodig een thermostaat om warmtebronnen veilig te regelen.

Inrichting

De inrichting van het aquaterrarium moet aansluiten bij een waterrijke leefomgeving met voldoende ruimte om te zwemmen en te rusten. Een ruim watergedeelte, een stabiele en gemakkelijk bereikbare zonneplek en geschikte schuilplaatsen zijn hierbij belangrijk. Afhankelijk van de soort kunnen waterplanten, stenen en stukken hout worden toegevoegd om een natuurlijke omgeving te creëren. Kies materialen zonder scherpe randen die veilig zijn en eenvoudig kunnen worden gereinigd. Zorg daarnaast voor een krachtig filtersysteem om het water schoon te houden en de waterkwaliteit te ondersteunen.

Verzorging

Waterschildpadden vervellen regelmatig. Een goede waterkwaliteit en een geschikte zonneplek ondersteunen dit natuurlijke proces. Dagelijks verwijderen van voedselresten en ontlasting, het controleren van de waterkwaliteit en het regelmatig verversen van het water zijn belangrijk voor een goede hygiëne. Ook het filtersysteem moet regelmatig worden onderhouden. Door het gedrag, de eetlust, het schild en de lichaamsconditie te controleren, kun je veranderingen tijdig signaleren en de gezondheid van je Waterschildpad ondersteunen.

Reptielen en de dierenarts: Waar kun je terecht met je slang, schildpad of hagedis?

Reptielen en amfibieën zijn bijzondere huisdieren die een compleet andere verzorging nodig hebben dan honden of katten. Ze stellen unieke eisen aan hun omgeving, voeding en gezondheid en dat geldt ook als er medische zorg nodig is. Maar wat doe je als je baardagame ineens niet meer eet, of als je schildpad een wondje heeft? Kun je dan gewoon naar de dierenarts? In deze blog lees je waarom het belangrijk is om een dierenarts met kennis van reptielen en amfibieën te vinden, en hoe het zit met verzekeringen voor deze exotische huisdieren.

Soorten reptielen: welke reptielen zijn er?

Reptielen zijn fascinerende dieren die al miljoenen jaren op onze planeet rondlopen. Ze behoren tot de koudbloedige gewervelde dieren en hebben een geschubde huid, leggen meestal eieren en zijn afhankelijk van hun omgeving om hun lichaamstemperatuur te regelen. Reptielen zijn populair als huisdier, maar ook in het wild zijn ze enorm gevarieerd. In deze blog lees je welke soorten reptielen er zijn en wat hun belangrijkste kenmerken zijn.

De positieflijst voor reptielen en amfibieën: wat is er bekend?

Als je overweegt een reptiel of amfibie als huisdier te houden, is het belangrijk om te weten welke regels daarvoor gelden. Je wilt immers zeker weten dat je jouw huisdier op een verantwoorde manier aanschaft én verzorgt. In Nederland bestaat er al een positieflijst voor zoogdieren, maar voor reptielen en amfibieën is zo’n lijst er op dit moment (nog) niet. Deze is sinds 2025 wel in ontwikkeling. Vanuit stichting AAP wordt zelfs gekeken naar de mogelijkheden voor een Europese positieflijst. Toch zijn er wél regels waar je rekening mee moet houden, vooral als het gaat om beschermde of bedreigde diersoorten. In deze blog leggen we uit wat je moet weten over wet- en regelgeving, waaronder de CITES-overeenkomst, en waarom goede voorbereiding essentieel is bij de aanschaf van een reptiel of amfibie.

Meer tips