Ontvang de eerste maand gratis bij een Figo huisdierenverzekering! Lees meer

Bekijk hier hoe een huisdierenverzekering je helpt

Home
Tips van onze dierenarts
MBD bij reptielen: wat is metabole botziekte en hoe voorkom je het?

MBD bij reptielen: wat is metabole botziekte en hoe voorkom je het?

Geschreven door Mara | 28 januari 2026

Metabolic Bone Disease (MBD), in het Nederlands metabole botziekte, is een veelvoorkomend en ernstig gezondheidsprobleem bij reptielen. De aandoening ontstaat door een verstoorde stofwisseling van calcium en fosfor, vaak als gevolg van verkeerde voeding, onvoldoende vitamine D3 of gebrek aan UVB-licht. Zonder tijdige behandeling kan MBD leiden tot blijvende skeletafwijkingen.

Wat is Metabolic Bone Disease (MBD)?

MBD is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de botten van een reptiel verzwakken of vervormen. Dit gebeurt doordat het lichaam onvoldoende calcium kan opnemen of gebruiken. Calcium is essentieel voor:

sterke botten
een goed werkende spierfunctie
zenuwgeleiding

Wanneer de calciumhuishouding verstoord raakt, haalt het lichaam calcium uit het skelet, wat leidt tot botontkalking en vervormingen.

Relevante Producten

Hoe ontstaat MBD bij reptielen?

We bespreken de belangrijkste oorzaken van MBD.

Calciumtekort

Door een dieet dat te weinig calcium bevat kan een calciumtekort ontstaan, bijvoorbeeld bij insecteneters zonder supplementen of eenzijdige voeding.

Vitamine D3-tekort

Vitamine D3 is noodzakelijk om calcium uit de voeding op te nemen. Reptielen maken vitamine D3 aan onder invloed van UVB-licht. Zonder UVB of vitamine D3 suppletie ontstaat er een opnameprobleem.

Verkeerde calcium-fosforverhouding

Te veel fosfor (bijvoorbeeld uit fruit of bepaalde insecten) kan de calciumopname blokkeren. Als voer dus in verhouding tot calcium te veel fosfor bevat, zal er een indirect calciumtekort ontstaan.

Onvoldoende UVB-licht

Zelfs bij voldoende calcium in de voeding kan MBD ontstaan als er geen geschikte UVB-verlichting aanwezig is om vitamine D3 te maken.

Symptomen van MBD

De klachten bij MBD kunnen per reptiel en per soort verschillen, maar veelvoorkomende symptomen zijn:

zachte of misvormde botten
kromme poten of wervelkolom
verdikte of gezwollen kaak (rubber jaw)
moeite met bewegen of klimmen
spiertrillingen of zwakte
lusteloosheid en verminderde eetlust
breuken bij geringe belasting

Bij jonge reptielen kan MBD leiden tot ernstige groeistoornissen.

Diagnose van MBD

Een dierenarts met ervaring in reptielen kan MBD vaststellen op basis van:

lichamelijk onderzoek
röntgenfoto’s van het skelet
bloedonderzoek (calcium- en fosforwaarden)

Hoe eerder de aandoening wordt herkend, hoe beter de prognose.

Behandeling van metabole botziekte

De behandeling richt zich op het herstellen van de calciumstofwisseling en het verbeteren van de leefomstandigheden:

calcium- en vitamine D3-suppletie
optimaliseren van UVB-verlichting
aanpassen van het dieet
in ernstige gevallen injecties met calcium via de dierenarts

Let op: botvervormingen zijn niet altijd volledig omkeerbaar, maar verdere schade kan vaak wel worden voorkomen. In ernstige gevallen van de ziekte kan de prognose wel heel slecht zijn en kan zelfs worden besloten tot euthanasie.

MBD voorkomen: de juiste basis

Voorkomen is bij MBD essentieel. Zorg altijd voor:

een soortspecifiek dieet
voldoende calcium in de voeding
correcte UVB-verlichting
indien nodig aanvullende vitamines en mineralen

Bekijk geschikte vitamines en mineralen voor reptielen.

Twijfel je welk dieet en welke verzorging past bij jouw reptiel? Bekijk dan de informatie bij de verschillende reptielsoorten.

Metabole botziekte bij reptielen is vaak het gevolg van onjuiste voeding en huisvesting. Door je goed te verdiepen in de behoeften van jouw reptiel en tijdig bij te sturen, kun je MBD in de meeste gevallen voorkomen. Merk je symptomen die kunnen wijzen op MBD? Raadpleeg dan altijd een dierenarts met expertise in reptielen.

Lees ook onze andere blogs

Reptielen en de dierenarts: Waar kun je terecht met je slang, schildpad of hagedis?

Reptielen en amfibieën zijn bijzondere huisdieren die een compleet andere verzorging nodig hebben dan honden of katten. Ze stellen unieke eisen aan hun omgeving, voeding en gezondheid en dat geldt ook als er medische zorg nodig is. Maar wat doe je als je baardagame ineens niet meer eet, of als je schildpad een wondje heeft? Kun je dan gewoon naar de dierenarts? In deze blog lees je waarom het belangrijk is om een dierenarts met kennis van reptielen en amfibieën te vinden, en hoe het zit met verzekeringen voor deze exotische huisdieren.

Welke reptielen mag je houden in Nederland?

Reptielen zijn bijzondere en vaak indrukwekkende huisdieren. Van kleurrijke baardagamen tot rustige schildpadden en elegante slangen, ze worden steeds populairder onder liefhebbers. Maar mag je zomaar elk reptiel als huisdier houden in Nederland? Het antwoord is: nee, niet alle reptielen zijn toegestaan. Er zijn wetten en regels die bepalen welke dieren je wel en niet mag houden. In deze blog lees je waar je op moet letten als je een reptiel wilt aanschaffen, welke soorten je mag houden, en waar je meer informatie vindt.

Hoe richt je een terrarium in voor reptielen? Een complete gids

Een goed ingericht terrarium is de basis voor een gezond en actief reptiel. Reptielen zijn volledig afhankelijk van hun omgeving: temperatuur, luchtvochtigheid, licht, voeding en inrichting moeten zo dicht mogelijk aansluiten bij hun natuurlijke leefgebied. In deze blog nemen we je stap voor stap mee in het inrichten van een terrarium, van de eerste keuze tot de details van planten, verlichting en klimaat.

Meer tips

Over de auteur

Mara van Brussel-Broere, Dierenarts bij Medpets

Afgestudeerd als gezelschapsdierenarts aan de Universiteit Utrecht, gebruikt haar praktijkervaring om klantenadvies te geven en kennis te delen bij Medpets. Ze vindt het belangrijk om huisdiereigenaren goed te informeren over gezondheid en welzijn.

Lees meer over Mara