Cavia

Er bestaan verschillende caviarassen, die vooral van elkaar verschillen in vachttype, vachtlengte en uiterlijk. In tegenstelling tot sommige andere huisdieren verschillen de rassen bij cavia’s minder in karakter; de grootste variatie zit dus in hun vacht en verzorgingsbehoefte. Hieronder staan de bekendste soorten.

• Korthaar cavia (American/gladhaar): Dit is de meest voorkomende cavia. De vacht is kort, glad en ligt dicht tegen het lichaam aan. Korthaar cavia’s zijn relatief makkelijk te verzorgen, omdat hun vacht weinig onderhoud nodig heeft. Af en toe borstelen is meestal voldoende.
• Borstelhaar cavia (Abyssinian): de borstelhaar cavia herken je aan de zogenaamde rozetten in de vacht. Dit zijn kleine draaipunten waardoor het haar alle kanten op staat. Daardoor heeft deze cavia een wat warrig en speels uiterlijk. De vacht is kort tot middellang en heeft meestal iets meer verzorging nodig dan bij een gladhaar.
• Langhaar cavia (Peruvian): deze cavia heeft een zeer lange, zijdezachte vacht die over het lichaam groeit en zelfs over de kop kan vallen. Deze cavia’s hebben dagelijks verzorging nodig om klitten en vuil in de vacht te voorkomen. Soms wordt de vacht licht bijgeknipt om het onderhoud makkelijker te maken.
• Sheltie (Silkie): lijkt op de Peruaanse cavia, maar de vacht groeit naar achteren vanaf het hoofd. Hierdoor blijft het gezicht meestal vrij van haar. Ook bij dit ras is regelmatige vachtverzorging belangrijk om klitten te voorkomen.
• Teddy cavia: de Teddy cavia heeft een korte, dikke en licht krullende vacht die een beetje doet denken aan een pluche teddybeer. De vacht staat iets van het lichaam af en voelt stevig aan. Deze cavia heeft meestal minder intensieve verzorging nodig dan langhaar rassen.
• Rex cavia: deze cavia lijkt op de Teddy, maar heeft een nog grovere en stevigere vachtstructuur. De haren staan vaak iets meer rechtop, wat het ras een karakteristiek uiterlijk geeft.
• Skinny cavia: een bijna haarloze cavia. Alleen op de neus, poten en soms rond de schouders zit wat haar. Omdat ze weinig vacht hebben, zijn ze gevoeliger voor kou en temperatuurwisselingen en hebben ze extra warmte en goede verzorging nodig.

Naast deze rassen bestaan er ook nog andere varianten en kruisingen, met verschillende kleuren, patronen en vachttypen. In de praktijk worden veel cavia’s als huisdier gehouden zonder dat ze tot een specifiek ras behoren. Hun verzorging en gedrag zijn in grote lijnen vergelijkbaar, ongeacht het ras.

1. De basis van het dieet van een cavia bestaat uit onbeperkt hooi. Dit is veruit het belangrijkste onderdeel van de voeding en moet altijd onbeperkt beschikbaar zijn. Hooi is rijk aan vezels en speelt een belangrijke rol bij een gezonde spijsvertering. Daarnaast helpt het bij het slijten van de tanden, die bij cavia’s hun hele leven blijven doorgroeien. Goed hooi vormt dus de kern van een gezond caviadieet.
2. Naast hooi krijgen cavia’s dagelijks een caviabrok. Kies bij voorkeur voor brokken in pelletvorm, waarbij alle brokjes dezelfde grootte en samenstelling hebben. Dit voorkomt dat cavia’s selectief gaan eten en alleen de lekkerste stukjes eruit pikken. Brokken met verschillende kleurtjes, vormpjes of toevoegingen zijn minder geschikt, omdat deze vaak minder vezels bevatten en selectief eten kunnen stimuleren. Een goede caviabrok bevat voldoende vezels en is speciaal samengesteld voor de voedingsbehoefte van cavia’s.
3. Daarnaast is verse groente een belangrijk onderdeel van de dagelijkse voeding. Groenten leveren extra vocht, vezels en belangrijke voedingsstoffen. Vooral vitamine C-rijke groenten zijn belangrijk, omdat cavia’s (net als mensen) zelf geen vitamine C kunnen aanmaken. Denk bijvoorbeeld aan paprika, broccoli, andijvie of bladgroenten. Het is verstandig om groenten geleidelijk te introduceren en af te wisselen, zodat de spijsvertering in balans blijft.
4. In veel caviabrokken is al vitamine C toegevoegd. Toch is dit niet altijd voldoende. Vitamine C kan namelijk na verloop van tijd afnemen of vervliegen, bijvoorbeeld door blootstelling aan lucht, licht of warmte. Omdat cavia’s snel een tekort kunnen ontwikkelen, is het daarom vaak verstandig om de voeding dagelijks aan te vullen met een vitamine C-tablet. Veel cavia’s zien dit als een lekker snoepje, waardoor heel makkelijk is om te geven.
5. Ook gedroogde kruiden zijn onderdeel van het dieet. Gedroogde kruiden zoals bijvoorbeeld paardenbloemblad, weegbree, brandnetel, kamille, goudsbloem of peterselie kunnen daarom een gezonde en natuurlijke aanvulling zijn op hun dagelijkse menu. Veel van deze kruiden bevatten extra vezels, mineralen en soms ook vitamine C. Wel is het belangrijk om kruiden met mate te geven. Ze zijn bedoeld als aanvulling naast het hooi, de brokken en de verse groenten. Een kleine hand per dag, of een paar keer per week een aanbod van verschillende kruiden naast elkaar, is meestal voldoende. Zo voorkom je dat de balans in het dieet verstoord raakt.

Lees meer over wat jouw cavia’s mogen eten in onze blog: Wat mogen cavia’s eten?

Door te zorgen voor een dieet dat voornamelijk uit hooi, aangevuld met goede caviabrokken, verse groenten, kruiden en extra vitamine C bestaat, krijgt een cavia alles binnen wat hij nodig heeft voor een gezonde spijsvertering, sterke tanden en een goede weerstand.

Cavia’s zijn echte groepsdieren en voelen zich het prettigst wanneer ze samenleven met soortgenoten.

• De meest stabiele combinatie is vaak één gecastreerd beertje (mannetje) met één of meerdere zeugjes (vrouwtjes). Dit lijkt het meest op de natuurlijke groepsstructuur van cavia’s en verloopt in veel gevallen harmonieus.
• Ook twee of meer vrouwtjes samen kan goed gaan. Deze leven meestal rustig naast elkaar en vormen vaak een stabiele groep.
• Twee ongecastreerde mannetjes samen houden kan eveneens lukken, vooral wanneer ze van jongs af aan samen opgroeien. Wel kan er later soms spanning ontstaan wanneer ze ouder worden en hun rangorde gaan bepalen. Ook zijn de beertjes vaak iets territorialer dan de zeugjes.

Ongeacht de samenstelling van de groep geldt dat voldoende ruimte en meerdere schuilplekken belangrijk zijn. Zo kunnen cavia’s elkaar ontwijken wanneer dat nodig is, wat helpt om conflicten te voorkomen en de groep stabiel te houden.

Een cavia wordt gemiddeld 5 tot 8 jaar oud. Dit kan natuurlijk wel variëren per dier, afhankelijk van factoren zoals voeding, verzorging, leefomgeving en erfelijke aanleg. Sommige cavia’s worden wat ouder en kunnen met goede verzorging zelfs 8 tot 10 jaar bereiken, al komt dit minder vaak voor.

Een belangrijke factor voor een lange levensduur is de juiste voeding. Cavia’s hebben een gevoelige spijsvertering en zijn volledig afhankelijk van vezelrijke voeding. Onbeperkt hooi, een goede caviabrok en dagelijks verse groenten (aangevuld met vitamine C) helpen om de gezondheid op peil te houden. Omdat cavia’s zelf geen vitamine C kunnen aanmaken, kan een langdurig tekort leiden tot gezondheidsproblemen.

Ook de huisvesting en het gezelschap spelen een rol. Cavia’s zijn sociale dieren en voelen zich het prettigst wanneer ze samenleven met een soortgenoot. Een ruim verblijf, een rustige omgeving en voldoende mogelijkheden om te schuilen helpen om de stress te verminderen.

Ja, een cavia kan samenleven met een konijn, maar daar zitten wel een aantal belangrijke voorwaarden aan.

Het belangrijkste is dat beide diersoorten ook gezelschap van hun eigen soort hebben. Dit betekent dat je minimaal twee cavia’s en twee konijnen samen houdt. Cavia’s en konijnen communiceren namelijk op een heel andere manier en begrijpen elkaars lichaamstaal niet altijd goed. Wanneer een cavia alleen met een konijn samenleeft, kan hij zich alsnog eenzaam voelen omdat hij zijn natuurlijke sociale gedrag niet met een soortgenoot kan delen.

Daarnaast is het belangrijk dat het verblijf voldoende ruimte en veilige schuilplekken biedt. Cavia’s zijn kleiner en kwetsbaarder dan konijnen. Daarom moeten er schuilplaatsen aanwezig zijn waar alleen de cavia’s in passen, zodat ze zich kunnen terugtrekken wanneer ze dat willen. Dit helpt om stress en mogelijke ongelukken te voorkomen. Voor de konijnen is het prettig om ook wat schuilplekjes te hebben die hoger liggen, zodat de cavia’s er niet bij kunnen.

Hoewel het samenhouden dus mogelijk is, is het goed om te beseffen dat cavia’s en konijnen verschillende behoeften hebben, bijvoorbeeld op het gebied van voeding en gedrag. Daarom is het vaak eenvoudiger en veiliger om beide diersoorten in hun eigen groep te houden.

Ja, cavia’s kunnen prima buiten leven, mits hun verblijf goed is aangepast aan de omstandigheden. Het hok moet ruim, droog, tochtvrij en goed geïsoleerd zijn. Daarnaast moet het verblijf bescherming bieden tegen regen, wind, direct zonlicht en roofdieren.

In de winter is extra aandacht nodig. Cavia’s kunnen beter tegen kou wanneer ze hier geleidelijk aan gewend raken en wanneer ze samen met soortgenoten leven, zodat ze elkaar warm kunnen houden. Een goed geïsoleerd nachthok met voldoende stro of hooi helpt om warmte vast te houden.

In de zomer is juist schaduw en ventilatie belangrijk om oververhitting te voorkomen. Cavia’s zijn gevoelig voor hoge temperaturen en moeten altijd een koele plek hebben om zich terug te trekken.

Wanneer het verblijf veilig, ruim en beschut is, kunnen cavia’s dus het hele jaar door buiten gehouden worden. Wel is het belangrijk om dagelijks te controleren of ze gezond zijn en voldoende eten en drinken.