Profiteer deze week van 15% korting op Trovet Lees meer

Home
Tips van onze dierenarts
Veel voorkomende gezondheidsproblemen bij schapen

Veel voorkomende gezondheidsproblemen bij schapen

Geschreven door Mara | Dierenarts | 12 maart 2026

Schapen zijn over het algemeen sterke dieren, maar ze kunnen gevoelig zijn voor verschillende infectieziekten, parasieten en klauwproblemen. Sommige aandoeningen veroorzaken slechts milde klachten, terwijl andere grote gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van de kudde. Een goede preventie, zoals vaccinatie, hygiëne, weidemanagement en regelmatige controle van de dieren, is daarom erg belangrijk. In deze blog bespreken we een aantal veel voorkomende gezondheidsproblemen bij schapen en waar je als schapenhouder op moet letten.

Hieronder vind je een overzicht van veel voorkomende gezondheidsproblemen bij schapen.

Blauwtong

Blauwtong is een virusziekte die wordt overgedragen door kleine steekmuggen (knutten). De ziekte kan leiden tot koorts, zwelling van de kop, ontsteking van de mond en soms een blauw verkleurde tong. Zieke dieren kunnen ook kreupel worden en minder eten. Vaccinatie en bescherming tegen insecten zijn belangrijke preventieve maatregelen.

Boosaardige catarraal koorts

Boosaardige catarraal koorts is een zeldzame maar ernstige virusziekte die vaak afkomstig is van runderen of wilde herkauwers. De ziekte veroorzaakt hoge koorts, oogontstekingen en slijmvliesbeschadiging. De aandoening verloopt vaak ernstig en kan fataal zijn.

CAE (Caprine Arthritis Encephalitis)

CAE komt vooral voor bij geiten, maar kan ook schapen treffen. Het virus veroorzaakt chronische gewrichtsontstekingen, zenuwproblemen en verminderde conditie. Besmetting vindt meestal plaats via melk of direct contact tussen dieren.

Caseous lymfadenitis (CL)

CL is een bacteriële infectie die leidt tot abcessen in de lymfeklieren. De aandoening verspreidt zich via wondjes of besmet materiaal en kan zich in een kudde langzaam verspreiden. Aangetaste dieren kunnen vermageren en een verminderde weerstand hebben.

Clostridium perfringens (‘t bloed)

Clostridium-bacteriën kunnen bij schapen ernstige darmontstekingen veroorzaken. Dit wordt vaak aangeduid als ‘t bloed. De ziekte kan plots optreden en leidt soms tot plotselinge sterfte, vooral bij snel groeiende lammeren. Vaccinatie is de belangrijkste preventieve maatregel.

Relevante producten

Coccidiose

Coccidiose is een parasitaire darmziekte die vooral jonge lammeren treft. Symptomen zijn diarree, groeivertraging en een verminderde conditie. Goede hygiëne in de stal en het beperken van besmetting via mest zijn belangrijk om uitbraken te voorkomen.

Epizootic haemorrhagic disease (EHD)

EHD is een virusziekte die lijkt op blauwtong en eveneens door insecten wordt overgedragen. De ziekte kan koorts, zwelling en bloedingen veroorzaken. Hoewel de ziekte bij schapen minder vaak voorkomt dan bij andere herkauwers, kan ze wel ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.

Huidparasieten

Schapen kunnen last krijgen van uitwendige parasieten zoals luizen, mijten en teken. Deze parasieten veroorzaken jeuk, huidirritatie en beschadiging van de vacht. Bij ernstige besmettingen kan de conditie van het dier achteruitgaan.

Leverbot

Leverbot is een parasiet die vooral voorkomt op natte weides. De parasiet beschadigt de lever en kan leiden tot vermagering, bloedarmoede en verminderde weerstand. Vooral in vochtige gebieden kan leverbot een groot probleem vormen.

Maag- en darmwormen

Maag- en darmwormen komen veel voor bij schapen en kunnen diarree, groeivertraging en bloedarmoede veroorzaken. Vooral lammeren zijn gevoelig voor worminfecties.

Een goed ontwormingsbeleid en regelmatig mestonderzoek helpen om wormproblemen te beheersen.

Mond- en klauwzeer (MKZ)

Mond- en klauwzeer is een zeer besmettelijke virusziekte die onder andere schapen, runderen en varkens kan treffen. De ziekte veroorzaakt blaren in de mond en rond de hoeven, waardoor dieren moeilijk eten en lopen. Vanwege de ernstige economische gevolgen worden bij uitbraken strenge maatregelen genomen.

Paratuberculose

Paratuberculose is een chronische bacteriële darminfectie. De ziekte leidt tot vermagering en uiteindelijk sterfte. De bacterie kan lange tijd in de omgeving overleven en verspreidt zich vooral via mest.

Q-koorts

Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii. Schapen kunnen besmet raken zonder duidelijke symptomen, maar de ziekte kan abortus veroorzaken bij drachtige ooien. De bacterie kan ook mensen besmetten, daarom is hygiëne tijdens het lammeren belangrijk.

Rotkreupel

Rotkreupel is een besmettelijke klauwaandoening die kreupelheid veroorzaakt. De bacterie tast de huid tussen de klauwen aan, wat pijn en ontsteking geeft. Natte omstandigheden vergroten het risico op rotkreupel.

Regelmatige klauwverzorging helpt om problemen te voorkomen.

Schmallenbergvirus

Het Schmallenbergvirus wordt overgedragen door knutten. Bij volwassen dieren veroorzaakt het meestal milde klachten, maar bij drachtige ooien kan het leiden tot misvormde of doodgeboren lammeren.

Zwoegerziekte

Zwoegerziekte (Maedi-Visna) is een chronische virusziekte, veroorzaakt door een lentivirus, die langzaam de longen en soms ook het zenuwstelsel aantast. Schapen krijgen ademhalingsproblemen en vermageren geleidelijk. De ziekte verspreidt zich via langdurig contact tussen dieren.

Gezonde schapen houden

Veel gezondheidsproblemen bij schapen kunnen worden beperkt door een goed management:

Regelmatig controleren van de kudde
Goede hygiëne in stal en weide
Gericht ontwormen en mestonderzoek
Vaccinatie waar mogelijk
Goede klauwverzorging
Een goed weidemanagement

Door vroeg signalen te herkennen en preventieve maatregelen te nemen, kun je veel problemen binnen de kudde voorkomen.

Lees ook onze andere blogs

Parasieten bij schapen: zo voorkom je problemen in de kudde

Parasieten vormen één van de grootste gezondheidsrisico’s bij schapen. Sommige infecties verlopen ongemerkt, terwijl andere kunnen leiden tot diarree, vermagering, kreupelheid of zelfs sterfte. Een goed preventiebeleid is daarom essentieel, zeker in de lammerperiode en tijdens het weideseizoen. In deze blog lees je welke parasieten bij schapen voorkomen en hoe je problemen in je kudde kunt voorkomen.

Vaccineren van schapen

Een goede gezondheidszorg is essentieel voor het welzijn en de productiviteit van schapen. Twee belangrijke pijlers hierin zijn vaccinatie en een doordacht wormbeleid. In deze blog lees je tegen welke ziekten je kunt vaccineren.

Alles wat je moet weten over het houden van schapen

Schapen worden vaak gehouden als hobbydier of voor begrazing. Deze kuddedieren hebben specifieke verzorging nodig. In deze blog lees je wat belangrijk is bij het houden van schapen.

Meer tips

Over de auteur

Mara van Brussel-Broere, Dierenarts bij Medpets

Afgestudeerd als gezelschapsdierenarts aan de Universiteit Utrecht, gebruikt haar praktijkervaring om klantenadvies te geven en kennis te delen bij Medpets. Ze vindt het belangrijk om huisdiereigenaren goed te informeren over gezondheid en welzijn.

Lees meer over Mara