Symptomen van Cushing (PPID) bij paarden
De verschijnselen van PPID kunnen sterk verschillen per paard en zijn in het begin soms subtiel. Naarmate de ziekte vordert, worden de klachten duidelijker.
Meest bekende symptomen
- een lange, vaak krullerige vacht die slecht of niet verhaart
- hoefbevangenheid (bijna 25% van de paarden met PPID krijgt hiermee te maken)
Andere veelvoorkomende verschijnselen
- vetophopingen boven de ogen
- toegenomen eetlust
- spierverlies, vooral op de rug, wat resulteert in een bolle hangbuik met kale rug
- verminderde weerstand, vaker infecties en ontstekingen
- slecht genezende wondjes
- overmatig zweten
- veel drinken en veel plassen
- verminderde vruchtbaarheid bij merries
- in zeldzame gevallen blindheid of aanvallen die lijken op flauwvallen
Vroege, minder specifieke signalen
- minder werklust
- prestatieverlies
- subtiele gedragsveranderingen (rustiger, slaperiger, minder alert)
De relatie met hoefbevangenheid
Paarden met PPID hebben een verhoogd risico op hoefbevangenheid, mede door verstoringen in de suiker- en insulinehuishouding. Hoefbevangenheid is een van de ernstigste complicaties van PPID.
Lees meer over hoefbevangenheid in onze blog Hoefbevangenheid.
Diagnose van PPID
Bij een ouder paard met passende klachten zal de dierenarts al snel aan PPID denken. De diagnose wordt meestal gesteld door bloedonderzoek, waarbij specifieke hormonen (zoals ACTH) worden gemeten.
Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld:
- herhaling van de test na 3–6 maanden
- stimulatie testen waarbij de hormoonreactie wordt gemeten
- bepaling van glucose- en insulinewaarden om insulineresistentie of suikerziekte vast te stellen
Deze laatste is belangrijk, omdat een verstoorde suikerhuishouding het risico op hoefbevangenheid verder vergroot.
Behandeling van Cushing (PPID)
PPID is niet te genezen, maar wel goed te behandelen.
Medicatie
De standaardbehandeling bestaat uit medicatie zoals pergolide, een zogenoemde dopamine-agonist. Dit middel remt de overmatige hormoonafgifte van de hypofyse.
- medicatie moet levenslang worden gegeven
- vaak is binnen 4 – 6 weken al verbetering zichtbaar
- dosering moet soms in de loop van de tijd worden aangepast
Regelmatige controle door de dierenarts blijft noodzakelijk.
Voeding en management bij PPID
Een aangepast management is essentieel om complicaties te beperken:
- laag suiker- en zetmeelgehalte in het rantsoen
- voorzichtig met rijk gras
- regelmatige hoefverzorging (elke 8–10 weken)
- snelle behandeling van wondjes en infecties
- periodiek mestonderzoek en gebitscontrole
Ondersteuning bij Cushing
Naast medicatie kunnen ondersteunende supplementen helpen om het paard zo comfortabel mogelijk te houden, bijvoorbeeld:
Deze producten ondersteunen paarden met PPID, maar vervangen nooit medicatie voorgeschreven door de dierenarts.
PPID versus EMS: wat is het verschil?
PPID wordt soms verward met EMS (Equine Metabool Syndroom). Hoewel er overeenkomsten zijn, zijn het verschillende aandoeningen.
| PPID (Cushing) |
Equine Metabool Syndroom (EMS) |
| Oudere paarden (>15 jaar) |
Jongere paarden |
| Spierverlies (vooral rug) |
Geen spierverlies |
| Veel drinken en plassen |
Normaal drink- en plasgedrag |
| Lange, krullerige vacht |
Normale vacht |
| Vetophoping boven de ogen en hangbuik |
Vetophoping bij nek, schouders en staartbasis |
| Insulineresistentie |
Insulineresistentie |
| Hoefbevangenheid |
Hoefbevangenheid |
Soms kunnen PPID en EMS ook samen voorkomen, wat de behandeling complexer maakt.
Nazorg en levenskwaliteit
Hoewel PPID een chronische aandoening is, kunnen veel paarden met de juiste behandeling en verzorging nog jarenlang genieten van een goede levenskwaliteit. Regelmatige controles, aandacht voor voeding en snel ingrijpen bij klachten maken hierbij het verschil.
Cushing bij paarden (PPID) is een veelvoorkomende aandoening bij oudere paarden, maar gelukkig goed te managen. Vroege herkenning, juiste medicatie, aangepaste voeding en goede nazorg zijn de sleutel tot een comfortabel en actief paardenleven op latere leeftijd. Twijfel je of jouw paard symptomen van PPID vertoont? Neem dan altijd contact op met je dierenarts.
Wil je meer weten over PPID bij paarden? Neem dan contact op via dierenarts@medpets.nl.
