Wat is CPL bij paarden?
CPL staat voor Chronisch Progressief Lymfoedeem. Het is een progressieve aandoening waarbij de lymfeafvoer in de benen niet goed werkt. Hierdoor kan vocht zich ophopen, wat leidt tot verdikkingen van de huid, zwelling en veranderingen aan het onderbeen. CPL is een chronische aandoening die langzaam kan verergeren en niet te genezen is, maar met de juiste zorg vaak wel goed te begeleiden is.
Hoe ontstaat CPL?
CPL ontstaat door een verstoorde werking van het lymfestelsel. Het lymfevocht wordt onvoldoende afgevoerd, waardoor het zich ophoopt in de weefsels. Er is vaak sprake van een erfelijke aanleg, met name bij de sobere rassen met veel behang, zoals trekpaarden en koudbloeden. Daarnaast kunnen omgevingsfactoren, huidproblemen en infecties de klachten verergeren, maar meestal is dit niet de oorspronkelijke oorzaak.
Hoe herken je CPL (ook in een vroeg stadium)?
In het begin is CPL soms lastig te herkennen. Vroege signalen zijn vaak heel subtiel en kunnen overeenkomsten vertonen met mok, maar zijn erg belangrijk om serieus te nemen. Denk aan:
- Dikkere onderbenen, vooral rond de kootholte
- Stugge of geplooide huid
- Terugkerende korstjes of kloven
- Schilfervorming op de huid van de benen
- Minder elastische huid
- Soms jeuk of gevoeligheid
In een later stadium kunnen de benen duidelijker verdikken en worden huidveranderingen steeds zichtbaarder, met daarbij een verhoogd risico op Einschluss, waarbij vocht en afvalstoffen als het ware worden ingesloten in het weefsel. Deze klachten kunnen voor het paard zeer pijnlijk zijn en het bewegen merkbaar ongemakkelijk maken.
Is CPL dodelijk?
CPL is niet direct dodelijk, maar zoals eerder genoemd is het wel een progressieve aandoening die een grote invloed kan hebben op het welzijn van een paard. Wanneer de aandoening vroeg wordt herkend en consequent wordt begeleid, kan in veel gevallen gedurende langere tijd een stabiele situatie worden bereikt. Wel zijn er vaak periodes in het jaar waarin de klachten tijdelijk kunnen verergeren, waardoor extra alertheid en aanpassing van de verzorging belangrijk blijven. In ernstige gevallen kan de kwaliteit van leven onder druk komen te staan.
Ondersteuning en behandeling bij CPL
CPL is niet te genezen, maar wél te begeleiden. het lymfesysteem is hierbij overbelast. De focus ligt hierbij op het paard zo comfortabel mogelijk houden, de huidgezondheid ondersteunen en de lymfeafvoer stimuleren.
Belangrijke pijlers zijn:
- Voeding: sobere, vezelrijke basis met voldoende en kwalitatief goed hooi en beperking van suikers, zetmeel, granen, melasse en suikerrijke slobbers. Daarnaast kunnen vetzuren uit lijnzaad en vitamine E de huid extra ondersteunen voor meer elasticiteit.
- Beweging: stimuleert de doorbloeding en lymfeafvoer.
- Behang scheren of kort houden: hierdoor is controle vele malen makkelijker en kunnen kloven, plooien en schilfers sneller worden ontdekt en behandeld. De draadloze en kleine Sectolin Clipper Pro SE-210 kan hierbij een fijn hulpmiddel zijn om ook de kootholtes goed kort te kunnen houden.
- Soepel houden van de huid: met bijvoorbeeld Pet’s Relief Derm-10, voorkomt kloven en littekenweefsel.
- Infecties tijdig behandelen: om verergering te voorkomen.
- Wondjes en kloven goed verzorgen: voorkomt littekenvorming.
- Lymfedrainage: kan ondersteunend werken bij sommige paarden.
- Tijdig behandelen van mijtinfecties: om ergere beschadigingen te voorkomen.
- Gewichtsbeheersing: houdt het gewicht van je paard onder controle.
Bij ernstige klachten van CPL richt de aanvullende behandeling door de dierenarts zich vooral op het behandelen van complicaties en het verbeteren van het comfort. Dit kan bestaan uit het inzetten van antibiotica of antischimmelmiddelen bij infecties, ontstekingsremmers/pijnstilling bij duidelijke zwelling en gevoeligheid, en gerichte behandeling tegen mijten wanneer deze een rol spelen.
CPL of mok: wat is het verschil?
Mok en CPL worden vaak met elkaar verward. Mok is een huidontsteking, meestal veroorzaakt door vocht, bacteriën of schimmels. CPL is een chronisch probleem van het lymfestelsel. Bij CPL kunnen wel mokachtige klachten ontstaan, maar de onderliggende oorzaak is anders. Daarom is de aanpak ook verschillend en vaak langduriger. Laat daarom altijd je dierenarts controleren waar je mee te maken hebt, om zo de juiste behandeling in te kunnen zetten.
De invloed van mijten
Bij paarden met CPL spelen mijten regelmatig een rol. Door jeuk en beschadiging van de huid kunnen klachten verergeren en ontstaan infecties vaak sneller. Een goede controle en, indien nodig, gerichte behandeling tegen mijten is daarom een belangrijk onderdeel van de verzorging bij CPL-paarden. Daarbij is het na een behandeling extra belangrijk om de huidbarrière van de benen te ondersteunen en te versterken, zodat de huid beter bestand is tegen invloeden van buitenaf. Zeker in natte seizoenen, wanneer de huid langdurig wordt blootgesteld aan vocht en vuil, kan het beschermen en verzorgen van de huid bijdragen aan het voorkomen van nieuwe problemen.
Praktische tips en ondersteuning
Naast dagelijkse verzorging en goed management kan aanvullende ondersteuning helpen om de huid en het onderliggende weefsel bij paarden met CPL te ondersteunen. Denk hierbij aan supplementen op basis van kruiden, die kunnen bijdragen aan de vochtafvoer, weerstand en doorbloeding, en vaak langdurig worden ingezet.
Ook uitwendige verzorging is belangrijk. Een verzorgende crème of spray kan helpen om de huid soepel te houden en te beschermen tegen uitdroging, vooral bij kloven of verdikte huid. Natuurlijke producten zoals kokosolie worden soms gebruikt, mits de huid schoon en droog is.
Daarnaast kiezen sommige paardeneigenaren voor gedroogde kruiden, zoals brandnetel of een lymfemix, als aanvulling op het rantsoen. Welke ondersteuning het meest passend is, verschilt per paard en per fase van de aandoening. Een combinatie van verzorging, passende voeding en aanvullende ondersteuning helpt om het comfort zo goed mogelijk te behouden.
Twijfel je over de benen van jouw paard?
Bij twijfel is het altijd verstandig om de benen van je paard te laten controleren door een dierenarts. Een vroege diagnose kan bijdragen aan passende behandelmogelijkheden en helpt om de situatie zo lang mogelijk stabiel te houden.
Heb je na het lezen van deze blog nog vragen over CPL, de verzorging ervan of ondersteunende producten? Neem dan gerust contact op met ons veterinaire team via dierenarts@medpets.nl.
