Hoe raken paarden besmet?
Rhinopneumonie is zeer besmettelijk en verspreidt zich op verschillende manieren:
- direct contact tussen paarden (neus-neuscontact)
- via hoesten en neusuitvloeiing
- indirect via mensen (handen, kleding, schoenen)
- via materialen zoals halsters, dekens, voerbakken en transportmiddelen
Het virus kan bovendien opnieuw actief worden bij een paard dat al drager is. Dit gebeurt vaak bij stress, bijvoorbeeld door:
- transport
- wedstrijden
- verandering van stal
- ziekte of verminderde weerstand
Symptomen van rhinopneumonie
De symptomen van rhinopneumonie kunnen sterk variëren en zijn afhankelijk van het type virus en de vorm van de ziekte.
Luchtwegklachten (meest voorkomend)
Paarden met luchtwegklachten door het rhinovirus hebben:
- koorts
- neusuitvloeiing
- hoesten
- sloomheid
- verminderde eetlust
Deze klachten lijken vaak op een milde verkoudheid, vooral bij EHV-4.
Abortus bij merries
Bij EHV-1 kan bij drachtige merries plotseling abortus optreden, soms zonder dat het paard vooraf duidelijke ziekteverschijnselen had. Abortus kan plaatsvinden in een laat stadium van de dracht en heeft vaak grote emotionele en economische impact.
Neurologische vorm (EHM of Equine Herpesvirus Myeloencephalopathy)
De meest ernstige vorm is de neurologische rhinopneumonie, veroorzaakt door EHV-1.
Mogelijke symptomen zijn:
- coördinatieproblemen (ataxie)
- zwakte of verlamming van de achterhand
- moeite met opstaan
- problemen met plassen of mesten
Deze vorm kan levensbedreigend zijn en vraagt om directe veterinaire zorg.
Diagnose
De diagnose wordt gesteld door de dierenarts, vaak op basis van:
- klinische symptomen
- PCR-onderzoek van neusuitstrijkjes of bloed
- eventueel aanvullend onderzoek bij neurologische klachten
Snelle diagnose is belangrijk om verdere verspreiding te voorkomen.
Vaccinatie tegen rhinopneumonie
Vaccinatie is een belangrijke maatregel om de kans op ziekte en ernstige gevolgen bij je paard te verkleinen.
Vaccinatie:
- vermindert de ernst van de symptomen
- verlaagt de virusuitscheiding
- helpt abortus door EHV-1 te voorkomen
Belangrijk om te weten: Vaccinatie voorkomt geen infectie of dragerschap, maar is wel essentieel als preventieve maatregel, vooral op stallen met meerdere paarden en bij fokmerries.
Hygiëne en stalmanagement
Goede hygiëne is cruciaal bij het voorkomen en beperken van rhinopneumonie:
- isoleer zieke of verdachte paarden direct
- was en desinfecteer handen na contact met paarden
- gebruik geen gedeelde materialen tussen stallen
- beperk bezoekers en transport bij een uitbraak
- zorg voor duidelijke looproutes en kledingwissel
Bij een uitbraak is quarantaine en strak stalmanagement noodzakelijk om verdere verspreiding te voorkomen. Lees meer in onze blog: Het belang van een goede stalomgeving: Tips voor inrichting en hygiëne
Rhinopneumonie (rhinovirus) is een veelvoorkomende, maar potentieel zeer ernstige ziekte bij paarden. Omdat veel paarden drager zijn en het virus door stress kan reactiveren, blijft waakzaamheid belangrijk. Vaccinatie, goede hygiëne en snel handelen bij symptomen zijn de sleutel om de impact van deze ziekte zo klein mogelijk te houden.
Heb je vragen over rhinopneumonie bij paarden? Neem dan contact op via dierenarts@medpets.nl.
